BIS waarschuwt: “Cryptoplatformen opereren als schaduwbanken”
De Bank for International Settlements (BIS) waarschuwt dat grote cryptoplatforms steeds meer functies van banken en prime brokers overnemen, maar zonder vergelijkbare regels. Volgens een nieuw rapport van het Financial Stability Institute (FSI) ontstaan daardoor risico’s die sterk lijken op schaduwbankieren.
Cryptoplatforms nemen bankachtige rol aan
Het FSI noemt de grootste cryptodienstverleners “multifunctionele crypto-asset intermediairs”. Deze partijen combineren handelsdiensten, custody, kredietverlening, derivatenhandel en tokenuitgifte vaak binnen één organisatie.
Onderzoekers zeggen dat sommige platforms omgaan met klantgeld alsof het spaargeld bij een bank is. Vooral zogeheten yield- en earn-programma’s spelen daarin een rol. Bij deze producten geven klanten hun crypto vaak tijdelijk uit handen aan het platform.
Daardoor kan het platform het geld gebruiken, terwijl klanten het op elk moment willen kunnen opnemen. In de cryptosector is er echter geen bescherming zoals een depositogarantie of hulp van een centrale bank bij problemen.
Volgens de BIS brengt dit risico’s met zich mee, vooral als platforms het geld gebruiken voor leningen of handel met geleend geld. Deze werkwijze lijkt op schaduwbankieren, waarbij geld wordt uitgeleend zonder de gebruikelijke regels en vangnetten.
Toezichthouders lopen achter op sector
Het rapport verwijst naar de instortingen van Celsius Network en FTX in 2022 als vroege waarschuwingen. Ook noemt het de flash crash van oktober 2025, waarbij ongeveer 19 miljard dollar aan hefboomposities werd weggevaagd.
Een belangrijk probleem blijft het gebrek aan transparantie. Onderzoekers analyseerden tussen november 2025 en maart 2026 de voorwaarden van meerdere grote aanbieders. Veel platforms publiceren nog altijd geen volledige financiële rapportages en geven beperkt inzicht in het gebruik van klantactiva.
De auteurs pleiten daarom voor regels rond kapitaal, liquiditeit, governance en stresstests. Die regels moeten volgens hen niet alleen gelden voor afzonderlijke activiteiten, maar ook voor de entiteiten die meerdere functies combineren.
Ook internationale samenwerking is volgens het FSI noodzakelijk. Grote cryptoplatforms opereren vaak grensoverschrijdend, terwijl toezicht vooral nationaal is ingericht.
De BIS maakt daarmee duidelijk dat grote cryptobedrijven niet langer alleen als handelsplatformen kunnen worden gezien. De sector beweegt steeds verder richting traditionele financiële dienstverlening, terwijl de bijbehorende toezichtkaders nog achterblijven.
