Europese cryptoregels op de schop: ECB kiest voor harde aanpak
De Europese Centrale Bank (ECB) heeft haar steun uitgesproken voor een plan om het toezicht op grote cryptobedrijven te centraliseren onder één Europese toezichthouder. Daarmee schaart de centrale bank zich achter een voorstel van de Europese Commissie dat de regulering van de sector ingrijpend kan veranderen.
Versnipperd toezicht onder MiCA
Sinds de invoering van de Markets in Crypto-Assets (MiCA)-wetgeving in 2023 vallen crypto-assetdienstverleners (CASPs) onder toezicht van nationale toezichthouders. In Nederland houden De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) bijvoorbeeld toezicht op cryptobedrijven. ESMA heeft binnen dit kader vooral een coördinerende rol en stelt richtlijnen op, maar houdt geen direct toezicht.
Deze structuur heeft ertoe geleid dat cryptobedrijven zich vestigen in lidstaten met relatief gunstige regelgeving. Zo kozen partijen als Kraken voor Ierland, terwijl Coinbase en Bitstamp zich in Luxemburg vestigden. Bitpanda opereert vanuit Oostenrijk, met aanvullende vergunningen in Duitsland.
Volgens de ECB leidt deze aanpak tot fragmentatie binnen de Europese markt. Een gecentraliseerd toezichtmodel moet zorgen voor meer uniformiteit en betere controle op grensoverschrijdende risico’s.
De ECB sprak vrijdag steun uit voor het onderbrengen van systemisch belangrijke, grensoverschrijdende kapitaalmarktpartijen (waaronder grote cryptobedrijven) bij de European Securities and Markets Authority (ESMA). Volgens de ECB vormt dit voorstel “een ambitieuze stap richting verdere integratie van kapitaalmarkten en financieel toezicht binnen de Unie.”
Zorgen over financiële stabiliteit
De ECB wijst daarnaast op de toenemende verwevenheid tussen traditionele financiële instellingen en cryptobedrijven. Banken bieden steeds vaker cryptodiensten aan of werken samen met partijen in de sector. Hierdoor kunnen risico’s uit de cryptomarkt zich volgens de centrale bank sneller verspreiden naar het bredere financiële systeem.
Een centrale toezichthouder zoals ESMA zou beter in staat zijn om deze systeemrisico’s te monitoren en te beperken. Dit moet bijdragen aan de stabiliteit van het financiële systeem en de integriteit van de interne markt.
Niet alle lidstaten steunen het plan. Landen zoals Malta vinden het voorstel voorbarig, omdat de MiCA-regels voor CASPs pas sinds december 2024 volledig van kracht zijn. Toch kan de steun van de ECB een belangrijke rol spelen in het verdere wetgevingsproces.
Voordat het voorstel daadwerkelijk wordt ingevoerd, moeten EU-lidstaten en wetgevers nog onderhandelen. Daarnaast benadrukt de ECB dat ESMA voldoende middelen en personeel moet krijgen om effectief toezicht te kunnen houden. Het kan dus nog even duren voordat de plannen ook echt uit de verf komen.
