Italiaanse centrale bank oppert blockchain voor SEPA betalingen

Europese beleidsmakers verkennen de mogelijkheid om het bestaande SEPA-betalingssysteem uit te breiden met tokenized functionaliteit, oftewel het gebruik van blockchain-technologie. Daarmee willen zij waarborgen dat transacties in euro’s centraal blijven staan, terwijl andere digitale betaalvormen zich snel ontwikkelen.

Bank of Italy pleit voor onderzoek naar tokenized SEPA

Volgens Chiara Scotti, vicegouverneur van de Bank of Italy, moeten Europese financiële instellingen onderzoeken of de Single Euro Payments Area (SEPA) geschikt is voor getokeniseerde betalingen met behulp van blockchain-technologie. Tijdens een workshop in Rome noemde zij dit een “belangrijk onderwerp voor reflectie”.

Scotti benadrukte dat SEPA al beschikt over essentiële eigenschappen zoals schaalbaarheid, gedeelde standaarden en interoperabiliteit. Deze kenmerken maken het systeem volgens haar een logische basis voor verdere digitalisering van het Europese betalingsverkeer.

De oproep komt op een moment dat het Eurosysteem werkt aan nieuwe digitale betaaloplossingen. Zo wordt een proef voorbereid met Pontes, een project dat gebruikmaakt van distributed ledger technology (DLT), beter bekend als blockchaintechnologie.

Met Pontes wil Europa deze technologie koppelen aan de bestaande TARGET-betaalsystemen van de centrale banken. Het doel is om transacties die via blockchain verlopen, uiteindelijk af te wikkelen in centralebankgeld, zodat ze dezelfde betrouwbaarheid behouden als traditionele betalingen. De pilot wordt verwacht in het derde kwartaal van 2026.

ECB ziet risico’s in groei van stablecoins

De Europese Centrale Bank onderzoekt ook hoe het gebruik van blockchain binnen het financiële systeem precies vormgegeven moet worden. Met het project Appia werkt de centrale bank aan een langetermijnstrategie die naar verwachting in 2028 wordt afgerond.

Daarbij kijkt de ECB nadrukkelijk naar de rol van stablecoins en getokeniseerde deposito’s. Noodzaak hierbij is dat de euro ten alle tijde zijn centrale rol blijft houden. Volgens de centrale bank kunnen niet-euro stablecoins “ernstige gevolgen hebben voor de monetaire soevereiniteit van Europa”. Denk hierbij aan een afname van het gebruik van de euro en een grotere afhankelijkheid van buitenlandse betaalmiddelen.

In een rapport uit november 2025 waarschuwde de ECB dat brede adoptie van stablecoins kan leiden tot uitstroom van bankdeposito’s:

“Sterke groei van stablecoins kan leiden tot uitstroom van retaildeposito’s, waardoor een belangrijke financieringsbron voor banken afneemt en hun financiering volatieler wordt.”

Een aanvullend werkdocument uit maart 2026 beschrijft dit als een “deposito-substitutiemechanisme”, waarbij spaargeld verschuift van traditionele bankrekeningen naar digitale activa.

Ook binnen de sector groeit het besef dat een publieke afwikkelingslaag nodig is. Zo stelde Piero Cipollone dat zowel getokeniseerde deposito’s als stablecoins afhankelijk zijn van getokeniseerd centralebankgeld (CBDC) om op grote schaal te functioneren binnen Europa.