Nieuwe box 3-regels op komst en crypto-beleggers maken zich zorgen
De Tweede Kamer heeft met tegenzin ingestemd met een ingrijpende wijziging van box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen. Vanaf 2028 wil het kabinet overstappen op een systeem waarbij niet langer wordt gerekend met fictieve rendementen, maar met het werkelijk behaalde rendement. Dat klinkt eerlijker en logischer, zeker na de jarenlange juridische problemen rond box 3. Toch roept deze stap vooral bij crypto-beleggers veel vragen en zorgen op.
Van fictie naar werkelijkheid
De kern van het nieuwe stelsel is eenvoudig: wie rendement behaalt, betaalt belasting over dat rendement. Niet meer op basis van aannames, maar op basis van wat er echt is verdiend. Voor spaarders pakt dat meestal gunstig uit, omdat de rente relatief laag en stabiel is. Maar voor beleggers in aandelen, obligaties en vooral crypto ligt dat anders.
Bij deze groepen gaat de fiscus werken met een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat ook waardestijgingen op papier worden belast, zelfs als er niets is verkocht. Een koerswinst telt dus mee, ook wanneer het vermogen nog volledig vastzit in een belegging. En daar reageerden een aantal bekende figuren op.
Crypto en volatiliteit
Juist bij crypto wringt dat. Cryptomunten staan bekend om hun sterke koersschommelingen. Een goed jaar kan zorgen voor een forse papieren winst, terwijl het jaar daarop net zo goed een daling kan volgen. Onder het nieuwe stelsel telt die piek al mee voor de belasting, terwijl latere verliezen maar beperkt kunnen worden verrekend.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Als Bitcoin in een jaar verdubbelt, wordt dat volledige rendement meegenomen in box 3. Dat is een groot verschil met het huidige systeem, waarin wordt uitgegaan van een vast, fictief percentage. Wie de belasting niet uit andere middelen kan betalen, kan zelfs gedwongen worden om crypto te verkopen. Niet uit strategie, maar uit noodzaak.
Administratie en bewijs
Daar komt nog iets bij: de administratieplicht. Crypto-beleggers moeten straks hun transacties tot zeven jaar terug kunnen onderbouwen. Voor wie actief handelt, meerdere platforms gebruikt of werkt met self-custody wallets, is dat geen kleine opgave. Anders dan bij banken ligt de bewijslast hier volledig bij de belegger zelf.
BOX 3 zorgt voor tumult
Ook journalist Thomas Bollen mengde zich deze week nadrukkelijk in de discussie, maar vanuit een ander perspectief dan veel crypto-beleggers. In zijn analyse plaatst hij de zwaardere belasting van vermogensaanwas, waaronder crypto, in de context van groeiende vermogensongelijkheid. Volgens Bollen is het belasten van waardestijgingen juist logisch, omdat vermogensgroei een belangrijke motor is achter de toenemende kloof tussen arm en rijk. Hij noemt speculeren op waardestijgingen, waaronder crypto, expliciet als voorbeeld van activiteiten die weinig directe economische waarde toevoegen, maar wel bijdragen aan vermogensconcentratie.
Waarom toch doorzetten?
De Kamer is kritisch, maar ziet weinig alternatieven. Uitstel kost de staat jaarlijks miljarden, en een systeem waarbij pas bij verkoop wordt belast, zou inkomsten te ver naar voren schuiven. Ook het kabinet erkent dat dit stelsel niet perfect is en spreekt zelf van een tussenstap.
Vooruitkijken
2028 lijkt ver weg, maar de onzekerheid begint nu al. Voor crypto-beleggers betekent dit vooral: goed bijhouden, vooruitdenken en voorbereid zijn op een belastingstelsel dat minder vergevingsgezind is voor volatiliteit. Het is geen gerichte straf voor crypto, maar wel een systeem dat juist daar het meest schuurt.
