Protesten in Iran door val van munt, Bitcoin genoemd als mogelijke uitweg
In de Iraanse hoofdstad Teheran zijn grote protesten uitgebroken nadat de waarde van de Iraanse munt hard is gedaald. Veel Iraniërs zien hun spaargeld snel minder waard worden en geven de centrale bank de schuld. Volgens de topman van vermogensbeheerder Bitwise laat deze situatie zien waarom Bitcoin voor sommige mensen aantrekkelijk kan zijn.
De onrust ontstond toen de rial een nieuw dieptepunt bereikte ten opzichte van de dollar. Winkels sloten hun deuren en mensen gingen de straat op om hun woede te uiten. Voor veel gezinnen voelt het alsof jaren sparen in korte tijd verdwijnt.
Spaargeld verdampt snel
De Iraanse munt heeft sinds juni meer dan 40 procent aan koopkracht verloren. Dat gebeurde na een korte oorlog met Israël en door jarenlang slecht financieel beleid, zeggen critici. Inmiddels is ongeveer 1,4 miljoen rial nodig voor 1 dollar. Ter vergelijking, begin jaren tachtig kreeg je voor 1 dollar nog zo’n 70 rial.
Door de snelle daling wordt het steeds lastiger om dagelijkse boodschappen te betalen. Veel Iraniërs proberen hun geld daarom om te zetten in iets dat zijn waarde beter vasthoudt.
Bitcoin als bescherming
Hunter Horsley, de baas van Bitwise, zegt dat Bitcoin een manier kan zijn om jezelf te beschermen tegen het instorten van een munt. Volgens hem is slecht economisch beleid van alle tijden en zoeken mensen daarom naar alternatieven buiten het traditionele geldsysteem.
Ook mensenrechtenorganisatie Human Rights Foundation wijst erop dat Bitcoin in landen met hoge inflatie wordt gezien als een vorm van bescherming. Het idee is simpel, Bitcoin is niet afhankelijk van één regering of centrale bank.
Regels maken gebruik lastig
In Iran is handelen in crypto toegestaan, maar de regels zijn vaak onduidelijk. Vooral het zelf bewaren van crypto en het minen van Bitcoin ligt gevoelig. De overheid treedt hard op tegen illegale miners en moedigt burgers zelfs aan om elkaar te melden.
Dat is opvallend, want Iran heeft zeer goedkope stroom. Daardoor zouden Iraniërs Bitcoin kunnen minen voor ongeveer 1.300 dollar per Bitcoin, een fractie van de huidige marktprijs rond 87.600 dollar. Door de strenge regels kunnen maar weinig mensen daar gebruik van maken.
Banken onder druk
Alsof dat nog niet genoeg is, staat ook het Iraanse banksysteem onder zware druk. Door internationale sancties heeft het land weinig toegang tot buitenlandse netwerken en de dollar. In oktober ging de staatsbank Bank Melli failliet, waardoor het spaargeld van meer dan 42 miljoen mensen in gevaar kwam.
De centrale bank waarschuwde eerder al dat acht andere banken hetzelfde lot kunnen treffen als ze niet snel hervormen. Midden in de protesten stapte ook de president van de centrale bank op, wat de onzekerheid verder vergroot.
Bitcoin is geen luxe meer
Daarbovenop kreeg de grootste Iraanse crypto exchange Nobitex in juni te maken met een hack van 81 miljoen dollar. In de maanden daarna daalde het gebruik van crypto in het land, mede door nieuwe spanningen met Israël.
De situatie laat zien hoe kwetsbaar mensen zijn als hun munt en banken wankelen. Voor sommigen is Bitcoin daarom geen luxe, maar een mogelijke reddingsboei om hun geld te beschermen.
